Cukrzyca

Czym jest i jakie są jej objawy?

Cukrzyca jest chorobą metaboliczną

Definicja cukrzycy powstała pod koniec XX wieku. Opisuje ona cukrzycę jako GRUPĘ chorób metabolicznych, w których występuje wysoki poziom glukozy we krwi (hiperglikemia). Hiperglikemia może mieć różne przyczyny: zaburzenie wydzielania insuliny, która pozwala komórkom naszego organizmu wykorzystać glukozę z krwi jako źródło energii lub błędne działanie insuliny. Długotrwały stan wysokiego poziomu glukozy we krwi (hiperglikemii) może powodować uszkodzenie, zaburzenie pracy a nawet niewydolność wielu narządów, zwłaszcza oczu, nerek, nerwów upośledzając czucie, serca i naczyń krwionośny. Mimo, że nasz organizm głównie pozyskuje energię z glukozy i jest ona mu potrzebna to jej nadmiar jest niezwykle toksyczny. 

Warto zaznaczyć, że definicja podkreśla, że cukrzyca nie jest prostą chorobą ale grupą chorób ze wspólnym występowaniem hiperglikemii.

Podział cukrzycy

W 2003 roku Amerykańskie Towarzystwo Diabetologiczne (ang. American Diabetes Association, ADA) oraz Światowa Organizacja Zdrowia (ang. World Healthy Organisation, WHO) przedstawiły etiologiczną klasyfikację cukrzycy. Wyróżnili 4 typy cukrzycy:

Cukrzyca typu 1 Edukator Cukrzycowy

Cukrzyca typu 1

  •  stanowi 5% wszystkich przypadków zachorowania na cukrzycę
  •  85% przypadków zachorowania wśród dzieci i młodzieży do 20 r.ż.

Charakteryzuje się ona całkowitym zniszczeniem komórek β wysp trzustkowych, co prowadzi do bezwzględnego niedoboru insuliny w organizmie. Może być wywołana procesem immunologicznym lub idiopatycznym (nie znane pochodzenie). Występuje głównie u osób młodych.

czym jest cukrzyca edukator cukrzycowy

Cukrzyca typu 2

  • stanowi 90-95% wszystkich przypadków zachorowania na cukrzycę
  • większość przypadków zachorowania to osoby dorosłe i starsze

Główną przyczyną cukrzycy typu 2 jest zmniejszenie wrażliwości tkanek na działanie insuliny (tzw. insulinooporność) oraz zaburzenie funkcji wydzielniczej komórek β wysp trzustkowych.  W tym typie cukrzycy dochodzi możemy zaobserwować następujące zmiany od dominującej insulinooporności ze względnym niedoborem insuliny po dominującego upośledzenia wydzielania insuliny z równoczesnym występowaniem inslinoopornością.

Cukrzyca ciążowa Edukator Cukrzycowy

Cukrzyca ciążowa

  • w populacji Europy 3-5% kobiet w ciąży choruje na cukrzycę ciążową

Jest każdym zaburzeniem tolerancji glukozy stwierdzonym po raz pierwszy lub rozpoczynającym się w czasie ciąży

Możemy rozróżnić dwa rodzaje cukrzycy ciążowej:

  • cukrzyca, występuję u pacjentki niezależnie od ciąży, gdy została świeżo rozpoznana, przez lekarza prowadzącego lub położną,
  • cukrzyca ciążowa, najczęstszy typ, z zaburzeniem metabolizmu glukozy spowodowanym przez ciążę, które po jej zakończeniu samoistnie ustępują. Kobiety, które przeszły ten typ cukrzycy znajdują się w grupie ryzyka cukrzycy typu 2 po 15-20 latach. 

Warto zaznaczyć, że w 2 i 3 trymestrze ciąży, występuje fizjologiczne zmniejszenie wrażliwości na insulinę i pogorszenie tolerancji glukozy. Jednak u ciężarnych z cukrzycą ten stan ulega pogłębieniu i negatywnie wpływa na stan zdrowotny matki oraz rozwijającego się dziecka.

Cukrzyca o nieznanej przyczynie Edukator Cukrzycowy

Cukrzyca nieznanym pochodzeniu

Cukrzyca jest wywołana przez różne czynniki, takie jak:

  • zmiany genetyczne funkcji komórek  β,
  • zmiany genetyczne działania insuliny (jej budowa jest zmieniona),
  • schorzenia zewnątrzwydzielniczej części trzustki (wydzielanie enzymów trawiennych do przewodu pokarmowego, może uszkodzić trzustkę poprzez jej nadtrawienie),
  • endokrynopatie (zaburzenia hormonalne),
  • leki i substancje chemiczne,
  • zakażenia,
  • rzadkie postacie cukrzycy wywołane procesem immunologicznych (organizm nie rozpoznaje komórek własnej trzustki i zaczyna je zwalczać jak obce komórki),
  • inne zespoły genetyczne związane z cukrzycą.

Bibliografia

1. Fabian W, Koziarska-Rościszewska M, Szymczyk I. Cukrzyca. Warszawa: PZWL; 2008
2. Tatoń J, Czech A, Bernas M. Diabetologia Kliniczna. Warszawa: PZWL; 2008.
3. Sieradzki Jacek (red.). Diabetologia. Tom 1. Gdańsk: VIA MEDICA; 2006